Αποκτήστε τεχνογνωσία και εξασφαλίστε τις
συλλογές σας για το μέλλον


Η ομάδα


Αστέριος Αποστολίδης

Co-founder, Collections Care Co.

Ειναι σύμβουλος προληπτικής συντήρησης μουσειακών συλλογών με εξειδίκευση στην ανάλυση και στην ερμηνεία περιβαλλοντικών δεδομένων και στην εφαρμογή προληπτικών διαδικασιών. Ειναι υπεύθυνος για τη προώθηση των υπηρεσιών της εταιρείας σε μουσεία και συλλέκτες. Επίσης, αναλαμβάνει τη προώθηση της μεθόδου της ανάλυσης/αξιολόγησης κινδύνων μέσω παρουσιάσεων και workshops.

Αλέξης Παπαπελεκάνος

Co-founder, Collections Care Co.

Ειναι σύβουλος προληπτικής συντήρησης μουσειακών συλλογών με εξειδίκευση στη διάβρωση μετάλλων, σε φυσικοχημικές μεθόδους διάγνωσης και στην εφαρμογή προληπτικών διαδικασιών. Ειναι υπεύθυνος στον τομέα μελετών της ανάλυσης κινδύνων. Επίσης, αναλαμβάνει τη προώθηση της μεθόδου της ανάλυσης/αξιολόγησης κινδύνων μέσω παρουσιάσεων και workshops.

Δρ. Όλγα Φώτα

ΚΜΣΤ, Συλλογή Κωστάκη

Είναι υπεύθυνη συντήρησης, προστασίας και ασφάλειας των συλλογών του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη. Έχει εξειδίκευση στην επιστήμη της συντήρησης και πιο συγκεκριμένα στις φυσικοχημικές μεθόδους διάγνωσης, συντήρησης και διατήρησης έργων τέχνης και μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς. Ειναι επιστημονική συνεργάτιδα της Collections Care Co, εκ μέρους του ΚΜΣΤ, σε επίπεδο στρατηγικής για τη διατήρηση και διαχείριση μουσειακών συλλογών.

Γιάννης Ασπιώτης

Γενική Διεύθυνση, Polyptychon

Είναι σύμβουλος πολιτιστικής διαχείρισης, ειδικευμένος στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Έχει συνεργαστεί με Εφορείες Αρχαιοτήτων, δημόσια και ιδιωτικά μουσεία, πολιτιστικά ιδρύματα και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό σε τομείς όπως ο στρατηγικός σχεδιασμός για τον πολιτισμό, η διοργάνωση μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, η συμβουλευτική για την προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος.

Μαρία Δάμου

Ιστορία της Τέχνης & Πολιτισμική Πληροφορική, Polyptychon

Είναι υπεύθυνη εφαρμογών πληροφορικής στον τομέα της μουσειολογίας και του πολιτισμού στην εταιρεία ΠΟΛΥΠΤΥΧΟΝ. Έχει επιστημονική κατάρτιση στην Ιστορία & Αρχαιολογία και εξειδίκευση στην Ιστορία της Τέχνης καθώς και στην Πολιτισμική Πληροφορική. Είναι επιστημονική συνεργάτης της Collections Care Co. σε επίπεδο στρατηγικής και διαχείρισης μουσειακών συλλογών και πολιτιστικών δεδομένων καθώς και στην εφαρμογή και αξιοποίηση της τεχνολογίας και των σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων με σκοπό την τεκμηρίωση, προστασία και ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς.

Ηρακλής Γκουντάρας

Ιστορία της Τέχνης & Πολιτισμική Πληροφορική, Polyptychon

Είναι σύμβουλος διαχείρισης και τεκμηρίωσης μουσειακών συλλογών, με θεωρητική-εφαρμοσμένη εξειδίκευση και εμπειρία στην επιμέλεια εκθέσεων, στην υλοποίηση σύνθετων μουσειακών έργων, στην έρευνα για θέματα τεκμηρίωσης και ανάδειξης της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς. Με διεπιστημονικά εργαλεία και μεθόδους που συνδυάζουν την ιστορία της τέχνης και τη μουσειολογία, αναλαμβάνει συμβουλευτικές υπηρεσίες για μουσεία και συλλέκτες, στους τομείς της καταγραφής, μελέτης και μουσειολογικής ανάδειξης συλλογών και έργων τέχνης.

Το έργο


Στην COLLECTIONS CARE CO. έχουμε δημιουργήσει συνδρομητικό εργαλείο
απαραίτητο για την προστασία και τη διατήρηση των εκθεμάτων κάθε
μουσείου και εκθεσιακού χώρου που σέβεται την ιστορία του.

Η συνεργασία μας με το ΚΜΣΤ και ακόμη 36 μουσεία, η ανάλυση και η
αξιολόγηση κινδύνων στο μουσειακό περιβάλλον τους, οδήγησε στο
σχεδιασμό και την ανάπτυξη της βάσης δεδομένων μας

Η εταιρία μας, σε συνεργασία με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Συλλογή Κωστάκη, ανέλαβε την υλοποίηση του Έργου με τίτλο: "Σενάρια ρίσκων και στρατηγικές διατήρησης μουσειακών συλλογών" στο πλαίσιο της Πράξης "Υποστήριξη Νέων Επιχειρήσεων για Δραστηριότητες Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης" (Β' κύκλος της δράσης εθνικής εμβέλειας "Ενίσχυση Νέων και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων").

Το Έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαïκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από το ΕΣΠΑ (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων στους Τομείς της Έρευνας, της Τεχνολογικής Ανάπτυξης και της Καινοτομίας, ΑΔΑ: ΒΕΙ69-3ΦΦ).

Το ερευνητικό έργο μας είναι βασισμένο στη μέθοδο της αξιολόγησης κινδύνων (risk assessment) και αφορά σενάρια κινδύνων για συλλογές μουσείων με τη χρήση μεθόδων προληπτικής συντήρησης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ικανό στατιστικό δείγμα 36 ελληνικών μουσείων καλύπτοντας όλους τους τύπους συλλογών (αρχαιολογικές, βυζαντινές, έργων τέχνης, λαογραφικές, φυσικής ιστορίας και πολιτισμών).

Η ερευνητική ροή που ακολουθήθηκε περιλάμβανε τα εξής 6 στάδια:
1) καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του μουσείου και της συλλογής,
2) χωρισμό της συλλογής σε τμήματα (collection units),
3) εντοπισμό των κινδύνων για το κάθε τμήμα συλλογής ξεχωριστά και καταχώριση των πληροφοριών σε βάση δεδομένων,
4) ανάλυση των κινδύνων για το κάθε τμήμα συλλογής,
5) αξιολόγηση κινδύνων και
6) εφαρμογή προληπτικών διαδικασιών.

ΚΙΝΔΥΝΟΙ

Οι 9 παράγοντες φθοράς των συλλογών των Μουσείων, είναι οι:

Φωτιά

Ακατάλληλη
θερμοκρασία

Φωτισμός και
υπεριώδης
ακτινοβολία

Νερό

Φυσική
καταστροφή

Ακατάλληλη
σχετική υγρασία

Παράσιτα

Ρύπανση

Εγκληματική
ενέργεια

 

Στο παρακάτω γράφημα αποτυπώνονται ιεραρχικά οι παράγοντες φθοράς, όπως προκύπτει από το άθροισμα των τιμών των
κινδύνων όλων των μουσείων του δείγματος. Ο σκοπός του γραφήματος είναι να φανούν συνολικά οι κίνδυνοι που απειλούν τα
μουσεία από τον σημαντικότερο μέχρι τον λιγότερο σημαντικό.

Στο γράφημα αποτυπώνονται ιεραρχικά οι 9 παράγοντες φθοράς, όπως προκύπτει από το άθροισμα των τιμών των κινδύνων όλων των μουσείων του δείγματος. Ο σκοπός του γραφήματος είναι να φανούν συνολικά οι κίνδυνοι που απειλούν τα μουσεία από τον σημαντικότερο μέχρι τον λιγότερο σημαντικό. Στο γράφημα είναι ξεκάθαρο ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όπως προκύπτει από το άθροισμα των τιμών, είναι η απειλή της φωτιάς. Αμέσως μετά είναι η απειλή από την ακατάλληλη θερμοκρασία και από τον φωτισμό και την υπεριώδη ακτινοβολία. Ακολουθούν η απειλή του νερού , της φυσικής καταστροφής και της ακατάλληλης σχετικής υγρασίας. Οι απειλές από παράσιτα, της ρύπανσης και του νερού είναι οι αμέσως επόμενες. Τέλος, ακολουθεί η απειλή της εγκληματικής ενέργειας.

Συμπερασματικά, είναι ξεκάθαρο ότι βάσει της έρευνας ο σημαντικότερος κίνδυνος που απειλεί τα μουσεία είναι η φωτιά. Αυτό συμβαίνει για διάφορους λόγους όπως π.χ. αρκετά μουσεία δεν παραδίδουν τα αρχιτεκτονικά σχέδια των κτιρίων τους στην πυροσβεστική αρχή, το προσωπικό δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο σε περίπτωση πυρκαγιάς και δεν έχουν εκπονηθεί σχέδια αντιμετώπισης καταστροφής. Επίσης, οι συλλογές δεν προστατεύονται από τη δράση του νερού σε περίπτωση ενεργοποίησης των συστημάτων πυρόσβεσης λόγω εκδήλωσης φωτιάς.

CC APPLICATION

Το τελικό αποτέλεσμα της ερευνάς μας είναι ένα συνδρομητικό διαδικτυακό εργαλείο εφαρμογής προληπτικών μεθόδων για τη
διατήρηση και τη διαχείριση μουσειακών συλλογών, πλαισιωμένο από αδρανή υλικά που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα
προβλήματα και πραγματιστικά σενάρια κινδύνων που αντιμετωπίζουν τα μουσεία σε καθημερινή βάση.